
nilgun at apache
Oct 9, 2008, 11:02 PM
Post #1 of 1
(79 views)
Permalink
|
|
svn commit: r703327 - in /httpd/httpd/branches/2.2.x/docs/manual: misc/index.xml.tr mod/mod_suexec.xml.tr mod/mod_userdir.xml.tr mod/prefork.xml.tr mod/worker.xml.tr suexec.xml.tr
|
|
Author: nilgun Date: Thu Oct 9 23:02:36 2008 New Revision: 703327 URL: http://svn.apache.org/viewvc?rev=703327&view=rev Log: New Turkish translation Translated by: Nilgün Belma Bugüner <nilgun belgeler.org> Reviewed by: Orhan Berent <berent belgeler.org> Added: httpd/httpd/branches/2.2.x/docs/manual/misc/index.xml.tr (with props) httpd/httpd/branches/2.2.x/docs/manual/mod/mod_suexec.xml.tr (with props) httpd/httpd/branches/2.2.x/docs/manual/mod/mod_userdir.xml.tr (with props) httpd/httpd/branches/2.2.x/docs/manual/mod/prefork.xml.tr (with props) httpd/httpd/branches/2.2.x/docs/manual/mod/worker.xml.tr (with props) httpd/httpd/branches/2.2.x/docs/manual/suexec.xml.tr (with props) Added: httpd/httpd/branches/2.2.x/docs/manual/misc/index.xml.tr URL: http://svn.apache.org/viewvc/httpd/httpd/branches/2.2.x/docs/manual/misc/index.xml.tr?rev=703327&view=auto ============================================================================== --- httpd/httpd/branches/2.2.x/docs/manual/misc/index.xml.tr (added) +++ httpd/httpd/branches/2.2.x/docs/manual/misc/index.xml.tr [utf-8] Thu Oct 9 23:02:36 2008 @@ -0,0 +1,91 @@ +<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" ?> +<!DOCTYPE manualpage SYSTEM "../style/manualpage.dtd"> +<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="../style/manual.tr.xsl"?> +<!-- English Revision: 574089 --> +<!-- ===================================================== + Translated by: Nilgün Belma Bugüner <nilgun belgeler.org> + Reviewed by: Orhan Berent <berent belgeler.org> +========================================================== --> + +<!-- + Licensed to the Apache Software Foundation (ASF) under one or more + contributor license agreements. See the NOTICE file distributed with + this work for additional information regarding copyright ownership. + The ASF licenses this file to You under the Apache License, Version 2.0 + (the "License"); you may not use this file except in compliance with + the License. You may obtain a copy of the License at + + http://www.apache.org/licenses/LICENSE-2.0 + + Unless required by applicable law or agreed to in writing, software + distributed under the License is distributed on an "AS IS" BASIS, + WITHOUT WARRANTIES OR CONDITIONS OF ANY KIND, either express or implied. + See the License for the specific language governing permissions and + limitations under the License. +--> + +<manualpage metafile="index.xml.meta"> + <parentdocument href="../"/> + + <title>Çeşitli Belgeler</title> + + <summary> + + <p>Aşağıda listelenen belgeler de Apache HTTP sunucusu geliştirme projesi + kapsamındadır.</p> + + <note type="warning"><title>Uyarı</title> + <p>Aşağıdaki belgeler, Apache HTTP Sunucusunun 2.1 sürümünde yapılmış + değişikliklere göre tam olarak güncellenmemiştir. Hala güncel kalmış + bazı bilgiler olabilir, fakat siz yine de bu belgeleri kullanırken + dikkatli olun.</p> + </note> + + <dl> + <dt><a href="perf-tuning.html">Başarım Arttırma İpuçları - Apache’ye + İnce Ayar Çekilmesi</a></dt> + + <dd> + <p>Yüksek başarım elde etmek için Apache yapılandırmasında (çalışma + anında ve derleme sırasında) yapılacaklar ile ilgili bazı bilgiler + yanında Apache’de bazı şeylerin (bir şeyleri hızlandıran ve + yavaşlatan şeylerin) yapılma ve yapılmama sebepleri + açıklanmıştır.</p> + </dd> + + <dt><a href="security_tips.html">Güvenlik İpuçları</a></dt> + + <dd> + <p>Apache HTTP sitenizi güvenli kılmak için yapılacaklar ve + yapılmayacaklar.</p> + </dd> + + <dt><a href="rewriteguide.html">URL Yeniden Yazma Rehberi</a></dt> + + <dd> + <p>Bu belge <module>mod_rewrite</module> modülünün <a + href="../mod/mod_rewrite.html">başvuru belgesi</a> yerine geçer. + Site yöneticilerinin sıkça karşılaştıkları belli başlı URL temelli + sorunları çözümlemek için Apache’nin <module>mod_rewrite</module> + modülünün nasıl kullanılacağını açıklar.</p> + </dd> + + <dt><a href="relevant_standards.html">İlgili Standartlar</a></dt> + + <dd> + <p>Bu belge Apache’nin uyacağı standartların bir çoğuna atıfta + bulunmak amacıyla hazırlanmıştır.</p> + </dd> + + <dt><a href="password_encryptions.html">Parola Şifreleme Biçimleri</a> + </dt> + + <dd> + <p>Belgede, kimlik doğrulama amacıyla Apache tarafından desteklenen + çeşitli şifreleme tekniklerinden bahsedilmiştir.</p> + </dd> + </dl> + + </summary> + +</manualpage> Propchange: httpd/httpd/branches/2.2.x/docs/manual/misc/index.xml.tr ------------------------------------------------------------------------------ svn:eol-style = native Added: httpd/httpd/branches/2.2.x/docs/manual/mod/mod_suexec.xml.tr URL: http://svn.apache.org/viewvc/httpd/httpd/branches/2.2.x/docs/manual/mod/mod_suexec.xml.tr?rev=703327&view=auto ============================================================================== --- httpd/httpd/branches/2.2.x/docs/manual/mod/mod_suexec.xml.tr (added) +++ httpd/httpd/branches/2.2.x/docs/manual/mod/mod_suexec.xml.tr [utf-8] Thu Oct 9 23:02:36 2008 @@ -0,0 +1,73 @@ +<?xml version="1.0"?> +<!DOCTYPE modulesynopsis SYSTEM "../style/modulesynopsis.dtd"> +<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="../style/manual.tr.xsl"?> +<!-- English Revision: 698484 --> +<!-- ===================================================== + Translated by: Nilgün Belma Bugüner <nilgun belgeler.org> + Reviewed by: Orhan Berent <berent belgeler.org> +========================================================== --> + +<!-- + Licensed to the Apache Software Foundation (ASF) under one or more + contributor license agreements. See the NOTICE file distributed with + this work for additional information regarding copyright ownership. + The ASF licenses this file to You under the Apache License, Version 2.0 + (the "License"); you may not use this file except in compliance with + the License. You may obtain a copy of the License at + + http://www.apache.org/licenses/LICENSE-2.0 + + Unless required by applicable law or agreed to in writing, software + distributed under the License is distributed on an "AS IS" BASIS, + WITHOUT WARRANTIES OR CONDITIONS OF ANY KIND, either express or implied. + See the License for the specific language governing permissions and + limitations under the License. +--> + +<modulesynopsis metafile="mod_suexec.xml.meta"> + +<name>mod_suexec</name> +<description>CGI betiklerinin belli bir kullanıcı ve grubun aidiyetinde +çalışmasını mümkün kılar.</description> +<status>Extension</status> +<sourcefile>mod_suexec.c</sourcefile> +<identifier>suexec_module</identifier> +<compatibility>Apache 2.0 ve sonrasında mevcuttur.</compatibility> + + +<summary> + <p>Bu modül <program>suexec</program> programı ile birlikte CGI + betiklerinin belli bir kullanıcı ve grubun aidiyetinde çalışmasını + mümkün kılar.</p> +</summary> + +<seealso><a href="../suexec.html">SuEXEC Desteği</a></seealso> + +<directivesynopsis> + +<name>SuexecUserGroup</name> +<description>CGI betiklerini çalıştıracak kullanıcı ve grup belirtilir. +</description> +<syntax>SuexecUserGroup <em>Kullanıcı Grup</em></syntax> +<contextlist><context>server config</context> +<context>virtual host</context></contextlist> +<compatibility>Apache 2.0 ve sonrasında mevcuttur.</compatibility> + +<usage> + <p><directive>SuexecUserGroup</directive> yönergesi CGI programlarını + çalıştıracak kullanıcı ve grubu belirtmeye yarar. CGI harici istekler + hala <directive module="mpm_common">User</directive> yönergesinde + belirtilen kullanıcı tarafından yerine getirilir. Bu yönerge, Apache + 1.3 yapılandırmasında sanal konak bölümlerindeki <code>User</code> ve + <code>Group</code> yönergelerinin yerini almak üzere tasarlanmıştır.</p> + + <example> + <title>Örnek</title> + SuexecUserGroup nobody nogroup + </example> + +</usage> + +</directivesynopsis> +</modulesynopsis> + Propchange: httpd/httpd/branches/2.2.x/docs/manual/mod/mod_suexec.xml.tr ------------------------------------------------------------------------------ svn:eol-style = native Added: httpd/httpd/branches/2.2.x/docs/manual/mod/mod_userdir.xml.tr URL: http://svn.apache.org/viewvc/httpd/httpd/branches/2.2.x/docs/manual/mod/mod_userdir.xml.tr?rev=703327&view=auto ============================================================================== --- httpd/httpd/branches/2.2.x/docs/manual/mod/mod_userdir.xml.tr (added) +++ httpd/httpd/branches/2.2.x/docs/manual/mod/mod_userdir.xml.tr [utf-8] Thu Oct 9 23:02:36 2008 @@ -0,0 +1,173 @@ +<?xml version="1.0"?> +<!DOCTYPE modulesynopsis SYSTEM "../style/modulesynopsis.dtd"> +<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="../style/manual.tr.xsl"?> +<!-- English Revision: 698484 --> +<!-- ===================================================== + Translated by: Nilgün Belma Bugüner <nilgun belgeler.org> + Reviewed by: Orhan Berent <berent belgeler.org> +========================================================== --> + +<!-- + Licensed to the Apache Software Foundation (ASF) under one or more + contributor license agreements. See the NOTICE file distributed with + this work for additional information regarding copyright ownership. + The ASF licenses this file to You under the Apache License, Version 2.0 + (the "License"); you may not use this file except in compliance with + the License. You may obtain a copy of the License at + + http://www.apache.org/licenses/LICENSE-2.0 + + Unless required by applicable law or agreed to in writing, software + distributed under the License is distributed on an "AS IS" BASIS, + WITHOUT WARRANTIES OR CONDITIONS OF ANY KIND, either express or implied. + See the License for the specific language governing permissions and + limitations under the License. +--> + +<modulesynopsis metafile="mod_userdir.xml.meta"> + +<name>mod_userdir</name> +<description>Kullanıcılara özel dizinler</description> +<status>Base</status> +<sourcefile>mod_userdir.c</sourcefile> +<identifier>userdir_module</identifier> + +<summary> +<p>Bu modül kullanıcılara özel dizinlere + <code>http://mesela.dom/~kullanıcı/</code> sözdizimi kullanılarak + erişilebilmesini mümkün kılar.</p> +</summary> + +<seealso> + <a href="../urlmapping.html">URL’lerin Dosya Sistemi ile Eşleştirilmesi</a> +</seealso> + +<seealso> + <a href="../howto/public_html.html">public_html eğitmeni</a> +</seealso> + +<directivesynopsis> + +<name>UserDir</name> +<description>Kullanıcıya özel dizinlerin yeri</description> +<syntax>UserDir <em>dizin</em> [<em>dizin</em>] ...</syntax> +<contextlist><context>server config</context> <context>virtual +host</context></contextlist> + +<usage> + + <p><directive>UserDir</directive> yönergesi, bir kullanıcıya ait bir + belge için bir istek yapıldığında, isteğin kullanıcının ev dizininde + bulunan belli bir dizinden karşılanmasını sağlar. + <code><em>dizin</em></code> olarak şunlar belirtilebilir:</p> + + <ul> + <li>Dizinin ismi veya aşağıdakiler gibi bir kalıp.</li> + + <li><code>disabled</code> anahtar sözcüğü. <code>enabled</code> anahtar + sözcüğü ile sonradan etkin kılınmadıkça <em>tüm</em> kullanıcı-dizin + dönüşümlerini iptal eder (aşağıya bakınız).</li> + + <li><code>disabled</code> anahtar sözcüğünü takibeden boşluk ayraçlı + kullanıcı isimleri listesi. Bu listede yer alan kullanıcı isimlerine, + sonradan bir <code>enabled</code> listesinde görünse bile, dizin + dönüşümleri <em>asla</em> uygulanmaz.</li> + + <li><code>enabled</code> anahtar sözcüğünü takibeden boşluk ayraçlı + kullanıcı isimleri listesi. Genel bir iptal sözkonusu olsa bile, + kullanıcı ismi bir <code>disabled</code> listesinde yer almadıkça, bu + listede yer alan dizinlere dönüşüm uygulanır.</li> + </ul> + + <p><code>Userdir</code> yönergesinde ne <code>enabled</code> ne de + <code>disabled</code> varsa, argüman bir dosya ismi kalıbı olarak ele + alınır ve kullanıcı belge kök dizininin yolunu oluşturmakta kullanılır. + <code>http://mesela.dom/~ali/bir/iki.html</code> şöyle dönüştürülür:</p> + + <table> + <tr><th>Kullanılan UserDir yönergesi </th> + <th>Elde edilen yol</th></tr> + <tr><td>UserDir public_html</td> + <td>~ali/public_html/bir/iki.html</td></tr> + <tr><td>UserDir /usr/siteler</td> + <td>/usr/siteler/ali/bir/iki.html</td></tr> + <tr><td>UserDir /home/*/htdocs</td> + <td>/home/ali/htdocs/bir/iki.html</td></tr> + </table> + + <p>Aşağıdaki yönergelerle istemciye gönderilecek yönlendirmeler:</p> + + <table> + <tr><th>Kullanılan UserDir yönergesi </th> + <th>Elde edilen yönlendirme</th></tr> + <tr><td>UserDir http://mesela.dom/users</td> + <td>http://mesela.dom/users/ali/bir/iki.html</td></tr> + <tr><td>UserDir http://mesela.dom/*/usr</td> + <td>http://mesela.dom/ali/usr/bir/iki.html</td></tr> + <tr><td>UserDir http://mesela.dom/~*/</td> + <td>http://mesela.dom/~ali/bir/iki.html</td></tr> + </table> + + <note> + <strong>Bu yönergeyi kullanırken dikkatli olun; örneğin, <code>"UserDir + ./"</code> şeklinde bir atama <code>"/~root"</code> isteklerini + <code>"/"</code> dizinine yönlendirir ki bu elbette istenmez. Bu + bakımdan yapılandırmanızda mutlaka bir "<code>UserDir disabled + root</code>" satırının yer almasını tavsiye ederiz. Daha fazla bilgi + için <directive module="core">Directory</directive> yönergesine ve <a + href="../misc/security_tips.html">Güvenlik İpuçları</a> sayfasına + bakınız.</strong> + </note> + + <p>Diğer örnekler:</p> + + <p>Bir kaç kullanıcı hariç kalan herkesin <code>UserDir</code> + dizinlerini iptal etmek için şunu yapabilirsiniz:</p> + + <example> + UserDir disabled<br /> + UserDir enabled birey1 birey2 birey3 + </example> + + <p>Bir kaç kullanıcı hariç kalan herkesin <code>UserDir</code> + dizinlerini etkin kılmak için şunu yapabilirsiniz:</p> + + <example> + UserDir enabled<br /> + UserDir disabled birey4 birey5 birey6 + </example> + + <p>Birden fazla dizin belirtmek de mümkündür:</p> + + <example> + Userdir public_html /usr/siteler http://mesela.dom/ + </example> + + <p>Bu örneğe göre, <code>http://mesela.dom/~ali/bir/iki.html</code> + şeklinde bir istek alındığında sunucu önce + <code>http://mesela.dom/~ali/bir/iki.html</code> yönlendirmesini + deneyecektir. Onu bulamazsa isteği + <code>/usr/siteler/ali/bir/iki.html</code> dosyasını arayacak onu da + bulamazsa istemciyi <code>http://mesela.dom/ali/bir/iki.html</code> + adresine yönlendirecektir.</p> + + <p>Argüman listesine bir yönlendirme ekleyecekseniz, bu, listenin son + elemanı olmalıdır. Apache yönlendirmenin başarılı sonuç verip + vermediğini bilemeyecektir. Bu bakımdan, listede bu yönlendirmeden + sonra bir yönlendirme daha bulunması daha iyi olacaktır.</p> + + <p>Kullanıcı dizini dönüşümü Apache 2.1.4 sürümü ve sonrasında öntanımlı + olarak etkin değildir. Daha önceki sürümlerde bir <directive + module="mod_userdir">UserDir</directive> yönergesinin yokluğunda + <code>UserDir public_html</code> öntanımlıydı.</p> + +</usage> + +<seealso> + <a href="../howto/public_html.html">public_html eğitmeni</a> +</seealso> + +</directivesynopsis> +</modulesynopsis> + + Propchange: httpd/httpd/branches/2.2.x/docs/manual/mod/mod_userdir.xml.tr ------------------------------------------------------------------------------ svn:eol-style = native Added: httpd/httpd/branches/2.2.x/docs/manual/mod/prefork.xml.tr URL: http://svn.apache.org/viewvc/httpd/httpd/branches/2.2.x/docs/manual/mod/prefork.xml.tr?rev=703327&view=auto ============================================================================== --- httpd/httpd/branches/2.2.x/docs/manual/mod/prefork.xml.tr (added) +++ httpd/httpd/branches/2.2.x/docs/manual/mod/prefork.xml.tr [utf-8] Thu Oct 9 23:02:36 2008 @@ -0,0 +1,178 @@ +<?xml version="1.0"?> +<!DOCTYPE modulesynopsis SYSTEM "../style/modulesynopsis.dtd"> +<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="../style/manual.tr.xsl"?> +<!-- English Revision: 421100 --> +<!-- ===================================================== + Translated by: Nilgün Belma Bugüner <nilgun belgeler.org> + Reviewed by: Orhan Berent <berent belgeler.org> +========================================================== --> + +<!-- + Licensed to the Apache Software Foundation (ASF) under one or more + contributor license agreements. See the NOTICE file distributed with + this work for additional information regarding copyright ownership. + The ASF licenses this file to You under the Apache License, Version 2.0 + (the "License"); you may not use this file except in compliance with + the License. You may obtain a copy of the License at + + http://www.apache.org/licenses/LICENSE-2.0 + + Unless required by applicable law or agreed to in writing, software + distributed under the License is distributed on an "AS IS" BASIS, + WITHOUT WARRANTIES OR CONDITIONS OF ANY KIND, either express or implied. + See the License for the specific language governing permissions and + limitations under the License. +--> + +<modulesynopsis metafile="prefork.xml.meta"> + +<name>prefork</name> +<description>Evresiz ön çatallamalı HTTP sunucusu oluşturur</description> +<status>MPM</status> +<sourcefile>prefork.c</sourcefile> +<identifier>mpm_prefork_module</identifier> + +<summary> + <p>Bu çok süreçlilik modülü (MPM) Apache 1.3’ün yaptığı gibi evresiz ve + çocuk süreçlerin önceden çatallandığı bir HTTP sunucusu oluşturur. + Evresiz kütüphanelerle uyumluluk için evrelemeden kaçınma ihtiyacında + olan siteler için uygundur. Ayrıca istekleri birbirlerinden yalıtmak + için en iyi MPM’dir, dolayısıyla herhangi bir istekle ilgili bir sorun + diğerlerini etkilemez.</p> + + <p>Bu MPM kendi kendine her duruma çok iyi uyum sağladığından + yapılandırma yönergeleri ile yapılandırılmaya nadiren ihtiyaç gösterir. + Yönergelerin en önemlisi <directive module="mpm_common" + >MaxClients</directive> olup, değeri aynı anda almayı umduğunuz istek + sayısını işleyebilecek kadar büyük, fiziksel belleğin tüm süreçlerin + ihtiyaçlarını karşılamasına yetecek kadar da küçük olması gerekir.</p> +</summary> + +<seealso><a href="../bind.html">Apache’nin kullandığı adres ve portların +ayarlanması</a></seealso> + +<section id="how-it-works"><title>Nasıl çalışır?</title> + <p>Bağlantıları dinleyip gerektiğinde onlara hizmet sunan çocuk süreçleri + devreye almak tek bir denetim sürecinin sorumluluğundadır. Apache + daima, gelen isteklere hizmet vermeye hazır bekleyen en fazla sayıda + sunucu sürecini <dfn>yedekte tutmaya</dfn> veya boşta bekletmeye + çalışır. Bu suretle, istemcilere isteklerinin sunulması için yeni çocuk + süreçlerin çatallanmasını beklemek gerekmez.</p> + + <p>Ana sürecin istekleri sunacak çocuk süreçleri oluşturma işlemini nasıl + gerçekleştireceği <directive module="mpm_common" + >StartServers</directive>, <directive module="prefork" + >MinSpareServers</directive>, <directive module="prefork" + >MaxSpareServers</directive> ve <directive module="mpm_common" + >MaxClients</directive> yönergeleri ile düzenlenir. Apache + kendiliğinden her duruma çok iyi uyum sağladığından, genelde, çoğu + sitenin bu yönergelerin öntanımlı değerlerini değiştirmesi gerekmez. + Aynı anda 256’dan fazla isteğe hizmet sunacak sitelerin <directive + module="mpm_common">MaxClients</directive> değerini arttırmaları + gerekebilir. Ancak, fiziksel belleği yeterli olmayan sitelerin de + sunucunun belleği diske takaslamasını önlemek için bu değeri + azaltmaları gerekebilir. Süreç oluşturmanın ayarlanması ile ilgili daha + fazla bilgi edinmek için <a href="../misc/perf-tuning.html">başarım + arttırma ipuçları</a> belgesine bakınız.</p> + + <p>Unix altında 80. portu dinleyebilmek için ana sürecin + <code>root</code> tarafından çalıştırılmış olması gerekirse de çocuk + süreçler Apache tarafından daha az yetkili bir kullanıcının aidiyetinde + çalıştırılırlar. Apache’nin çocuk süreçlerinin kullanıcı ve gruplarını + ayarlamak için <directive module="mpm_common">User</directive> ve + <directive module="mpm_common">Group</directive> yönergeleri + kullanılır. Çocuk süreçlerin sunacakları içeriği okumaya yetkili + olmaları gerekir, fakat bu yetkinin mümkün olduğunca kısıtlı + tutulmasına çalışılmalıdır.</p> + + <p><directive module="mpm_common">MaxRequestsPerChild</directive> + yönergesi ana sunucunun eski süreçleri öldürüp yenilerini oluşturmayı + ne kadar sıklıkla yapacağını denetler.</p> +</section> + +<directivesynopsis location="mpm_common"><name>CoreDumpDirectory</name> +</directivesynopsis> +<directivesynopsis location="mpm_common"><name>EnableExceptionHook</name> +</directivesynopsis> +<directivesynopsis location="mpm_common"><name>PidFile</name> +</directivesynopsis> +<directivesynopsis location="mpm_common"><name>Listen</name> +</directivesynopsis> +<directivesynopsis location="mpm_common"><name>ListenBacklog</name> +</directivesynopsis> +<directivesynopsis location="mpm_common"><name>LockFile</name> +</directivesynopsis> +<directivesynopsis location="mpm_common"><name>MaxClients</name> +</directivesynopsis> +<directivesynopsis location="mpm_common"><name>MaxMemFree</name> +</directivesynopsis> +<directivesynopsis location="mpm_common"><name>MaxRequestsPerChild</name> +</directivesynopsis> +<directivesynopsis location="mpm_common"><name>ScoreBoardFile</name> +</directivesynopsis> +<directivesynopsis location="mpm_common"><name>ReceiveBufferSize</name> +</directivesynopsis> +<directivesynopsis location="mpm_common"><name>SendBufferSize</name> +</directivesynopsis> +<directivesynopsis location="mpm_common"><name>ServerLimit</name> +</directivesynopsis> +<directivesynopsis location="mpm_common"><name>StartServers</name> +</directivesynopsis> +<directivesynopsis location="mpm_common"><name>User</name> +</directivesynopsis> +<directivesynopsis location="mpm_common"><name>Group</name> +</directivesynopsis> +<directivesynopsis location="mpm_common"><name>AcceptMutex</name> +</directivesynopsis> + +<directivesynopsis> +<name>MaxSpareServers</name> +<description>Boştaki çocuk süreçlerin azami sayısı</description> +<syntax>MaxSpareServers <var>sayı</var></syntax> +<default>MaxSpareServers 10</default> +<contextlist><context>server config</context></contextlist> + +<usage> + <p><directive>MaxSpareServers</directive> yönergesi <em>boştaki</em> + çocuk sunucu süreçlerinin azami sayısını belirler. Boştaki süreç, o an + bir isteğe hizmet sunmayan süreçtir. Eğer + <directive>MaxSpareServers</directive> sayıda süreçten daha fazla boşta + süreç varsa ana süreç bu fazlalıkları öldürecektir.</p> + + <p>Bu parametrenin ayarlanması sadece çok meşgul siteler için gerekli + olabilir. Bu parametreye çok büyük bir değerin atanması oldukça kötü + bir fikirdir. Eğer bu değeri <directive module="prefork" + >MinSpareServers</directive> değerine eşit veya daha küçük bir değere + ayarlarsanız, Apache bu değeri kendiliğinden <directive + >MinSpareServers</directive><code> + 1</code> olarak + değiştirecektir.</p> +</usage> +<seealso><directive module="prefork">MinSpareServers</directive></seealso> +<seealso><directive module="mpm_common">StartServers</directive></seealso> +</directivesynopsis> + +<directivesynopsis> +<name>MinSpareServers</name> +<description>Boştaki çocuk süreçlerin asgari sayısı</description> +<syntax>MinSpareServers <var>sayı</var></syntax> +<default>MinSpareServers 5</default> +<contextlist><context>server config</context></contextlist> + +<usage> + <p><directive>MinSpareServers</directive> yönergesi <em>boştaki</em> + çocuk sunucu süreçlerinin asgari sayısını belirler. Boştaki süreç, o an + bir isteğe hizmet sunmayan süreçtir. Eğer + <directive>MinSpareServers</directive> sayıda süreçten daha az boşta + süreç varsa ana süreç sayıyı tamamlamak için saniyede en fazla 1 süreç + olmak üzere yeni çocuk süreçler oluşturacaktır.</p> + + <p>Bu parametrenin ayarlanması sadece çok meşgul siteler için gerekli + olabilir. Bu parametreye çok büyük bir değerin atanması oldukça kötü + bir fikirdir.</p> +</usage> +<seealso><directive module="prefork">MaxSpareServers</directive></seealso> +<seealso><directive module="mpm_common">StartServers</directive></seealso> +</directivesynopsis> + +</modulesynopsis> + Propchange: httpd/httpd/branches/2.2.x/docs/manual/mod/prefork.xml.tr ------------------------------------------------------------------------------ svn:eol-style = native Added: httpd/httpd/branches/2.2.x/docs/manual/mod/worker.xml.tr URL: http://svn.apache.org/viewvc/httpd/httpd/branches/2.2.x/docs/manual/mod/worker.xml.tr?rev=703327&view=auto ============================================================================== --- httpd/httpd/branches/2.2.x/docs/manual/mod/worker.xml.tr (added) +++ httpd/httpd/branches/2.2.x/docs/manual/mod/worker.xml.tr [utf-8] Thu Oct 9 23:02:36 2008 @@ -0,0 +1,188 @@ +<?xml version="1.0"?> +<!DOCTYPE modulesynopsis SYSTEM "../style/modulesynopsis.dtd"> +<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="../style/manual.tr.xsl"?> +<!-- English Revision: 421100 --> +<!-- ===================================================== + Translated by: Nilgün Belma Bugüner <nilgun belgeler.org> + Reviewed by: Orhan Berent <berent belgeler.org> +========================================================== --> + +<!-- + Licensed to the Apache Software Foundation (ASF) under one or more + contributor license agreements. See the NOTICE file distributed with + this work for additional information regarding copyright ownership. + The ASF licenses this file to You under the Apache License, Version 2.0 + (the "License"); you may not use this file except in compliance with + the License. You may obtain a copy of the License at + + http://www.apache.org/licenses/LICENSE-2.0 + + Unless required by applicable law or agreed to in writing, software + distributed under the License is distributed on an "AS IS" BASIS, + WITHOUT WARRANTIES OR CONDITIONS OF ANY KIND, either express or implied. + See the License for the specific language governing permissions and + limitations under the License. +--> + +<modulesynopsis metafile="worker.xml.meta"> +<name>worker</name> +<description>Çok evreli ve çok süreçli melez bir HTTP sunucusu oluşturan çok +süreçlilik modülü.</description> +<status>MPM</status> +<sourcefile>worker.c</sourcefile> +<identifier>mpm_worker_module</identifier> + +<summary> + <p>Bu çok süreçlilik modülü (MPM) hem çok süreçli hem de çok evreli + olabilen melez bir sunucu oluşturur. İstekleri sunmak için evreleri + kullanması sebebiyle çok süreçli bir sunucudan daha az sistem kaynağı + harcayarak daha çok isteğe hizmet sunabilir. Bununla birlikte, herbiri + çok sayıda evreye sahip çok sayıda süreci canlı tutarak bir çok süreçli + sunucu kadar kararlı olur.</p> + + <p>Bu MPM’i denetim altında tutmakta kullanılan en önemli yönergeler, her + çocuk süreç için konuşlandırılacak evre sayısını belirleyen <directive + module="mpm_common">ThreadsPerChild</directive> yönergesi ile devreye + sokulacak toplam evre sayısının azamisini belirleyen <directive + module="mpm_common">MaxClients</directive> yönergesidir.</p> +</summary> +<seealso><a href="../bind.html">Apache’nin kullandığı adres ve portların +ayarlanması</a></seealso> + +<section id="how-it-works"><title>Nasıl çalışır?</title> + <p>Çocuk süreçleri devreye almaktan tek bir süreç (ana süreç) sorumludur. + Her çocuk süreç <directive module="mpm_common" + >ThreadsPerChild</directive> yönergesinde belirtilen sayıda evre + konuşlandırır. Bunlardan ayrı olarak, bir dinleyici evre bağlantıları + dinleyip gelenleri işlenmek üzere bu sunucu evrelerinden birine + aktarır.</p> + + <p>Apache daima, gelen isteklere hizmet sunmaya hazır <dfn>yedek</dfn> + veya boştaki sunucu evrelerinden oluşan bir havuzu canlı tutmaya + çalışır. Bu suretle, istemcilere isteklerinin sunulması için yeni çocuk + süreçlerin çatallanmasını, dolayısıyla yeni evrelerin + konuşlandırılmasını beklemek gerekmez. Başlangıçta çalıştırılacak çocuk + süreçlerin sayısı <directive + module="mpm_common">StartServers</directive> yönergesinde belirtilir. + Apache, çalışma süresi boyunca <directive module="mpm_common" + >MinSpareThreads</directive> ve <directive module="mpm_common" + >MaxSpareThreads</directive> yönergeleri ile belirtilen sınırlar + dahilinde kalmak üzere gerektiğinde süreçleri öldürerek gerektiğinde + yenilerini devreye alarak tüm süreçlerdeki toplam evre sayısını sabit + tutmaya çalışır. Bu işlem kendiliğinden çok iyi yürüdüğünden bu + yönergelere öntanımlı değerlerinden farklı değerlerin atanması nadiren + gerekli olur. Aynı anda hizmet sunulabilecek istemcilerin sayısı (yani, + tüm süreçlerin toplam evre sayısı) <directive module="mpm_common" + >MaxClients</directive> yönergesi ile belirlenir. Etkin çocuk + süreçlerin sayısı ise <directive module="mpm_common" + >MaxClients</directive> yönergesindeki değerin <directive + module="mpm_common" >ThreadsPerChild</directive> yönergesindeki değere + bölünmesi ile elde edilir.</p> + + <p>Bu iki yönerge aynı anda etkin olabilecek çocuk süreçlerin ve her + çocuk süreçteki sunucu evreleri sayısının üst sınırını belirler ve bu + sınır sadece ana sunucu tamamen durdurulup yeniden başlatılarak + değiştirilebilir. <directive module="mpm_common" + >ServerLimit</directive> yönergesinin değeri etkin çocuk süreç + sayısının üst sınırı olup <directive module="mpm_common" + >MaxClients</directive> yönergesindeki değerin <directive + module="mpm_common" >ThreadsPerChild</directive> yönergesindeki değere + bölünmesi ile elde değere eşit veya bundan küçük olması gerekir. + <directive module="mpm_common">ThreadLimit</directive> yönergesinin + değeri ise sunucu evreleri sayısının üst sınırını belirler ve <directive + module="mpm_common">ThreadsPerChild</directive> yönergesindeki değerden + büyük veya ona eşit olması gerekir. Eğer bu yönergelere öntanımlı + değerlerinden farklı bir değer atanacaksa bu atamaların diğer + <module>worker</module> yönergelerinden önce yapılması gerekir.</p> + + <p>Sonlandırma sırasında etkin çocuk süreçlere ek olarak mevcut istemci + bağlantılarını işleme sokmaya çalışan tek bir sunucu evresinden başka + fazladan bir çocuk süreç etkin kalabileceği gibi sonlandırılacak süreç + sayısının en fazla <directive module="mpm_common" + >MaxClients</directive> olması gerekirse de gerçekte sayı bundan küçük + olabilir. Şöyle bir işlemle tek bir çocuk sürecin sonlandırılması + iptal edilerek bu gibi durumlara karşı önlem alınabilir:</p> + + <ul> + <li><directive module="mpm_common"> MaxRequestsPerChild</directive> + yönergesinin değeri sıfır yapılır.</li> + + <li><directive module="mpm_common">MaxSpareThreads</directive> ve + <directive module="mpm_common">MaxClients</directive> yönergelerinin + değerleri birbirine eşitlenir.</li> + </ul> + + <p><module>worker</module> modülünün öntanımlı süreç-evre yapılandırması + genelde şöyledir:</p> + + <example> + ServerLimit 16<br /> + StartServers 2<br /> + MaxClients 150<br /> + MinSpareThreads 25<br /> + MaxSpareThreads 75<br /> + ThreadsPerChild 25 + </example> + + <p>Unix altında 80. portu dinleyebilmek için ana sürecin root tarafından + çalıştırılmış olması gerekirse de çocuk süreçler ve evreler Apache + tarafından daha az yetkili bir kullanıcının aidiyetinde + çalıştırılırlar. Apache’nin çocuk süreçlerinin kullanıcı ve gruplarını + ayarlamak için User ve Group yönergeleri kullanılır. Çocuk süreçlerin + sunacakları içeriği okumaya yetkili olmaları gerekir, fakat bu yetkinin + mümkün olduğunca kısıtlı tutulmasına çalışılmalıdır. Bundan başka, + <program>suexec</program> kullanılmadığı takdirde, bu yönergeler CGI + betikleri tarafından miras alınacak yetkili kullanıcı ve grubu da + ayarlarlar.</p> + + <p><directive module="mpm_common">MaxRequestsPerChild</directive> + yönergesi ana sunucunun eski süreçleri öldürüp yenilerini oluşturmayı + ne kadar sıklıkla yapacağını denetler.</p> +</section> + +<directivesynopsis location="mpm_common"><name>AcceptMutex</name> +</directivesynopsis> +<directivesynopsis location="mpm_common"><name>CoreDumpDirectory</name> +</directivesynopsis> +<directivesynopsis location="mpm_common"><name>EnableExceptionHook</name> +</directivesynopsis> +<directivesynopsis location="mpm_common"><name>Group</name> +</directivesynopsis> +<directivesynopsis location="mpm_common"><name>PidFile</name> +</directivesynopsis> +<directivesynopsis location="mpm_common"><name>Listen</name> +</directivesynopsis> +<directivesynopsis location="mpm_common"><name>ListenBacklog</name> +</directivesynopsis> +<directivesynopsis location="mpm_common"><name>LockFile</name> +</directivesynopsis> +<directivesynopsis location="mpm_common"><name>MaxClients</name> +</directivesynopsis> +<directivesynopsis location="mpm_common"><name>MaxMemFree</name> +</directivesynopsis> +<directivesynopsis location="mpm_common"><name>MaxRequestsPerChild</name> +</directivesynopsis> +<directivesynopsis location="mpm_common"><name>MaxSpareThreads</name> +</directivesynopsis> +<directivesynopsis location="mpm_common"><name>MinSpareThreads</name> +</directivesynopsis> +<directivesynopsis location="mpm_common"><name>ScoreBoardFile</name> +</directivesynopsis> +<directivesynopsis location="mpm_common"><name>ReceiveBufferSize</name> +</directivesynopsis> +<directivesynopsis location="mpm_common"><name>SendBufferSize</name> +</directivesynopsis> +<directivesynopsis location="mpm_common"><name>ServerLimit</name> +</directivesynopsis> +<directivesynopsis location="mpm_common"><name>StartServers</name> +</directivesynopsis> +<directivesynopsis location="mpm_common"><name>ThreadLimit</name> +</directivesynopsis> +<directivesynopsis location="mpm_common"><name>ThreadsPerChild</name> +</directivesynopsis> +<directivesynopsis location="mpm_common"><name>ThreadStackSize</name> +</directivesynopsis> +<directivesynopsis location="mpm_common"><name>User</name> +</directivesynopsis> + +</modulesynopsis> Propchange: httpd/httpd/branches/2.2.x/docs/manual/mod/worker.xml.tr ------------------------------------------------------------------------------ svn:eol-style = native Added: httpd/httpd/branches/2.2.x/docs/manual/suexec.xml.tr URL: http://svn.apache.org/viewvc/httpd/httpd/branches/2.2.x/docs/manual/suexec.xml.tr?rev=703327&view=auto ============================================================================== --- httpd/httpd/branches/2.2.x/docs/manual/suexec.xml.tr (added) +++ httpd/httpd/branches/2.2.x/docs/manual/suexec.xml.tr [utf-8] Thu Oct 9 23:02:36 2008 @@ -0,0 +1,557 @@ +<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" ?> +<!DOCTYPE manualpage SYSTEM "./style/manualpage.dtd"> +<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="./style/manual.tr.xsl"?> +<!-- English Revision: 698390 --> +<!-- ===================================================== + Translated by: Nilgün Belma Bugüner <nilgun belgeler.org> + Reviewed by: Orhan Berent <berent belgeler.org> +========================================================== --> + +<!-- + Licensed to the Apache Software Foundation (ASF) under one or more + contributor license agreements. See the NOTICE file distributed with + this work for additional information regarding copyright ownership. + The ASF licenses this file to You under the Apache License, Version 2.0 + (the "License"); you may not use this file except in compliance with + the License. You may obtain a copy of the License at + + http://www.apache.org/licenses/LICENSE-2.0 + + Unless required by applicable law or agreed to in writing, software + distributed under the License is distributed on an "AS IS" BASIS, + WITHOUT WARRANTIES OR CONDITIONS OF ANY KIND, either express or implied. + See the License for the specific language governing permissions and + limitations under the License. +--> + +<manualpage metafile="suexec.xml.meta"> + + <title>SuEXEC Desteği</title> + + <summary> + <p><strong>SuEXEC</strong> özelliği, Apache kullanıcılarına + <strong>CGI</strong> ve <strong>SSI</strong> programlarını sunucunun + aidiyetinde çalıştığı kullanıcıdan farklı bir kullanıcının aidiyetinde + çalıştırma olanağı verir. Normalde, <strong>CGI</strong> ve + <strong>SSI</strong> programlarını çalıştıranla sunucuyu çalıştıran + aynı kullanıcıdır.</p> + + <p>Gerektiği gibi kullanıldığında bu özellik, kullanıcılara + <strong>CGI</strong> ve <strong>SSI</strong> programlarını çalıştırma + ve geliştirmeye izin vermekle ortaya çıkan güvenlik risklerini azaltır. + Bununla birlikte, <strong>suEXEC</strong> gerektiği gibi + yapılandırılmadığı takdirde bazı sorunlara yol açabilir ve bilgisayar + güvenliğinizde yeni delikler ortaya çıkmasına sebep olabilir. + Güvenlikle ilgili mevcut sorunlarla başa çıkmada ve <em>setuid + root</em> programları yönetmekte bilgi ve deneyim sahibi değilseniz + <strong>suEXEC</strong> kullanmayı kesinlikle düşünmemenizi + öneririz.</p> + </summary> + +<section id="before"><title>Başlamadan önce</title> + + <p>Belgeye balıklama dalmadan önce, Apache Grubu ve bu belge ile ilgili + kabuller hakkında bilgi sahibi olmalısınız.</p> + + <p>Öncelikle, üzerinde <strong>setuid</strong> va <strong>setgid</strong> + işlemlerinin yapılabildiği Unix türevi bir işletim sistemi + kullandığınızı varsayıyoruz. Tüm komut örnekleri buna dayanarak + verilmiştir. Bu desteğe sahip başka platformlar varsa onlardaki + yapılandırma burada anlattığımız yapılandırmadan farklı olabilir.</p> + + <p>İkinci olarak, bilgisayarınızın güvenliği ve yönetimi ile ilgili bazı + temel kavramları bildiğinizi kabul ediyoruz. Buna + <strong>setuid/setgid</strong> işlemlerinin sisteminiz ve güvenlik + seviyesi üzerindeki etkilerini bilmek dahildir.</p> + + <p>Üçüncü olarak, <strong>suEXEC</strong> kodunun + <strong>değiştirilmemiş</strong> bir sürümünü kullandığınızı + varsayıyoruz. Tüm suEXEC kodu, geliştiricilerin yanında sayısız beta + kullanıcısı tarafından dikkatle incelenmiş ve denenmiştir. Kodların hem + basit hem de sağlam bir şekilde güvenli olması için gerekli tüm + önlemler alınmıştır. Bu kodun değiştirilmesi beklenmedik sorunlara ve + yeni güvenlik risklerine yol açabilir. Özellikle güvenlikle ilgili + programlarda deneyimli değilseniz suEXEC kodunda kesinlikle bir + değişiklik yapmamalısınız. Değişiklik yaparsanız kodlarınızı gözden + geçirmek ve tartışmak üzere Apache Grubu ile paylaşmanızı öneririz.</p> + + <p>Dördüncü ve son olarak, Apache Grubunun suEXEC’i öntanımlı Apache + kurulumunun bir parçası yapmama kararından bahsetmek gerekir. Bunun + sonucu olarak, suEXEC yapılandırması sistem yöneticisinin ayrıntılı bir + incelemesini gerektirir. Gerekli incelemeden sonra yönetici tarafından + suEXEC yapılandırma seçeneklerine karar verilip, normal yollardan + sisteme kurulumu yapılır. Bu seçeneklerin belirlenmesi, suEXEC + işlevselliğinin kullanımı sırasında sistem güvenliğini gerektiği gibi + sağlamak için yönetici tarafından dikkatle saptanmayı gerektirir. Bu + sürecin ayrıntılarının yöneticiye bırakılma sebebi, Apache Grubunun + suEXEC kurulumunu, suEXEC’i dikkatle kullanacak yeterliliğe sahip + olanlarla sınırlama beklentisidir.</p> + + <p>Hala bizimle misiniz? Evet mi? Pekala, o halde devam!</p> +</section> + +<section id="model"><title>SuEXEC Güvenlik Modeli</title> + + <p>SuEXEC yapılandırması ve kurulumuna girişmeden önce biraz da + gerçekleşmesini istediğiniz güvenlik modelinin ayrıntıları üzerinde + duralım. Böylece, suEXEC’in içinde olup bitenleri ve sisteminizin + güvenliği için alınacak önlemleri daha iyi anlayabilirsiniz.</p> + + <p><strong>suEXEC</strong> işlevselliği, Apache HTTP Sunucusu tarafından + gerektiği takdirde artalanda çalıştırılan bir setuid programa dayanır. + Bu program, bir CGI veya SSI betiğine bir HTTP isteği yapıldığı zaman, + bu betiği, yöneticinin ana sunucunun aidiyetinde çalıştığı kullanıcıdan + farklı olarak seçtiği bir kullanıcının aidiyetinde çalıştırmak için + çağrılır. Böyle bir istek geldiğinde, Apache artalandaki setuid + programına, HTTP isteği yapılan programın ismiyle beraber aidiyetinde + çalışacağı kullanıcı ve grup kimliklerini de aktarır.</p> + + <p>Artalanda çalıştırılan setuid program başarıyı ve başarısızlığı + aşağıdaki süreci izleyerek saptar. Bunlardan herhangi biri başarısız + olursa program başarısızlık durumunu günlüğe kaydeder ve bir hata + vererek çıkar. Aksi takdirde çalışmaya devam eder.</p> + + <ol> + <li> + <strong>Setuid programı çalıştıran kullanıcı sistemin geçerli + kullanıcılarından biri mi?</strong> + + <p class="indent">Bu, setuid programı çalıştıran kullanıcının + sistemin gerçek bir kullanıcısı olduğunudan emin olunmasını sağlar. + </p> + </li> + + <li> + <strong>Setuid program yeterli sayıda argümanla çağrılmış mı? + </strong> + + <p class="indent">Apache’nin artalanda çağırdığı setuid program + ancak yeterli sayıda argüman sağlandığı takdirde çalışacaktır. + Argümanların sayısını ve sırasını Apache HTTP sunucusu bilir. Eğer + setuid program yeterli sayıda argümanla çağrılmamışsa ya + kendisinde bir değişiklik yapılmıştır ya da kurulu Apache + çalıştırılabilirinin suEXEC ile ilgili kısmında yanlış giden bir + şeyler vardır.</p> + </li> + + <li> + <strong>Bu geçerli kullanıcının bu setuid programı çalıştırma + yetkisi var mı?</strong> + + <p class="indent">Sadece tek bir kullanıcı (Apache’nin aidiyetinde + çalıştığı kullanıcı) bu programı çalıştırmaya yetkilidir.</p> + </li> + + <li> + <strong>Hedef CGI veya SSI programı hiyerarşik olarak güvenliği + bozacak bir dosya yolu üzerinde mi?</strong> + + <p class="indent">Hedef CGI veya SSI programının dosya yolu '/' veya + '..' ile başlıyor mu? Buna izin verilmez. Hedef CGI veya SSI + programı suEXEC’in belge kök dizininde yer almalıdır (aşağıda + <code>--with-suexec-docroot=<em>DİZİN</em></code> seçeneğine + bakınız).</p> + </li> + + <li> + <strong>Hedef kullanıcı ismi geçerli mi?</strong> + + <p class="indent">Hedef kullanıcı mevcut mu?</p> + </li> + + <li> + <strong>Hedef grup ismi geçerli mi?</strong> + + <p class="indent">Hedef grup mevcut mu?</p> + </li> + + <li> + <strong>Hedef kullanıcı <code>root</code> değil, değil mi?</strong> + + <p class="indent">Mevcut durumda, <code>root</code> kullanıcısının + CGI/SSI programlarını çalıştırmasına izin verilmemektedir.</p> + </li> + + <li> + <strong>Hedef kullanıcı kimliği asgari kullanıcı numarasından + <em>BÜYÜK</em> mü?</strong> + + <p class="indent">Asgari kullanıcı numarası yapılandırma sırasında + belirtilir. Böylece CGI/SSI programlarını çalıştırmasına izin + verilecek olası en düşük kullanıcı numarasını belirlemeniz mümkün + kılınmıştır. Bu bazı “sistem” hesaplarını devreden çıkarmak için + yararlıdır.</p> + </li> + + <li> + <strong>Hedef grup <code>root</code> değil, değil mi?</strong> + + <p class="indent">Mevcut durumda, <code>root</code> grubunun CGI/SSI + programlarını çalıştırmasına izin verilmemektedir.</p> + </li> + + <li> + <strong>Hedef grup numarası asgari grup numarasından + <em>BÜYÜK</em> mü?</strong> + + <p class="indent">Asgari grup numarası yapılandırma sırasında + belirtilir. Böylece CGI/SSI programlarını çalıştırmasına izin + verilecek olası en düşük grup numarasını belirlemeniz mümkün + kılınmıştır. Bu bazı “sistem” hesaplarını devreden çıkarmak için + yararlıdır.</p> + </li> + + <li> + <strong>Apache’nin artalanda çağırdığı setuid program hedef + kullanıcı ve grubun aidiyetine geçebildi mi?</strong> + + <p class="indent">Bu noktadan itibaren program setuid ve setgid + çağrıları üzerinden hedef kullanıcı ve grubun aidiyetine geçer. + Erişim grubu listesi de ayrıca kullanıcının üyesi olduğu tüm + gruplara genişletilir.</p> + </li> + + <li> + <strong>Hedef CGI/SSI programının bulunduğu dizine geçebildik mi? + </strong> + + <p class="indent">Dizin mevcut değilse dosyaları da içeremez. Hedef + dizine geçemiyorsak bu, dizin mevcut olmadığından olabilir.</p> + </li> + + <li> + <strong>Hedef dizin Apache için izin verilen yerlerden biri mi? + </strong> + + <p class="indent">İstek sunucunun normal bir bölümü için yapılmış + olsa da istenen dizin acaba suEXEC’in belge kök dizini altında mı? + Yani, istenen dizin, suEXEC’in aidiyetinde çalıştığı kullanıcının + ev dizini altında bulunan, <directive module="mod_userdir" + >UserDir</directive> ile belirtilen dizinin altında mı? (<a + href="#install">suEXEC’in yapılandırma seçeneklerine</a> + bakınız).</p> + </li> + + <li> + <strong>Hedef dizin başkaları tarafından yazılabilen bir dizin değil, + değil mi?</strong> + + <p class="indent">Başkaları da yazabilsin diye bir dizin açmıyoruz; + dizin içeriğini sadece sahibi değiştirebilmelidir.</p> + </li> + + <li> + <strong>Hedef CGI/SSI programı mevcut mu?</strong> + + <p class="indent">Mevcut değilse çalıştırılamaz.</p> + </li> + + <li> + <strong>Hedef CGI/SSI program dosyasına başkaları tarafından + yazılamıyor, değil mi?</strong> + + <p class="indent">Hedef CGI/SSI programının dosyasına sahibinden + başka kimsenin bir şeyler yazmasını istemeyiz.</p> + </li> + + <li> + <strong>Hedef CGI/SSI program setuid veya setgid <em>değil</em>, + değil mi?</strong> + + <p class="indent">UID/GID‘i tekrar değiştirecek programlar + çalıştırmayı istemeyiz.</p> + </li> + + <li> + <strong>Hedef kullanıcı/grup, programın kullanıcı/grubu ile aynı mı? + </strong> + + <p class="indent">Hedef kullanıcı dosyanın sahibi mi?</p> + </li> + + <li> + <strong>İşlemlerin güvenle yapılabilmesi için süreç ortamını + başarıyla temizleyebildik mi?</strong> + + <p class="indent">suEXEC, sürecin çalışacağı ortama güvenli bir + program çalıştırma yolu sağlamaktan başka, yapılandırma sırasında + oluşturulan güvenli ortam değişkenleri listesinde isimleri bulunan + ortam değişkenlerinden başkasını aktarmayacaktır.</p> + </li> + + <li> + <strong>Hedef CGI/SSI programı haline gelip çalışabildik mi?</strong> + + <p class="indent">Burası suEXEC’in bitip CGI/SSI programının + başladığı yerdir.</p> + </li> + </ol> + + <p>Bu süreç suEXEC güvenlik modelinin standart işlemlerini oluşturur. + Biraz zorlayıcı ve CGI/SSI tasarımına yeni kurallar ve sınırlamalar + getiriyor olsa da düşünülen güvenliği adım adım sağlayacak şekilde + tasarlanmıştır.</p> + + <p>Düzgün bir suEXEC yapılandırmasının hangi güvenlik risklerinden + kurtulmayı sağladığı ve bu güvenlik modelinin sunucu yapılandırmasıyla + ilgili sorumluluklarınızı nasıl sınırlayabildiği hakkında daha + ayrıntılı bilgi edinmek için bu belgenin <a + href="#jabberwock">"Uyarılar ve Örnekler"</a> bölümüne bakınız.</p> +</section> + +<section id="install"><title>suEXEC’in Yapılandırılması ve Kurulumu</title> + + <p>Eğlence başlıyor.</p> + + <p><strong>suEXEC yapılandırma seçenekleri</strong><br /> + </p> + + <dl> + <dt><code>--enable-suexec</code></dt> + + <dd>Bu seçenek, hiçbir zaman öntanımlı olarak kurulmayan ve + etkinleştirilmeyen suEXEC özelliğini etkin kılar. suEXEC özelliğini + kullanma isteğinizi Apache’nin kabul edebilmesi için + <code>--enable-suexec</code> seçeneğinin yanında en azından bir tane + de <code>--with-suexec-xxxxx</code> seçeneği belirtilmiş + olmalıdır.</dd> + + <dt><code>--with-suexec-bin=<em>YOL</em></code></dt> + + <dd>Güvenlik sebebiyle <code>suexec</code> çalıştırılabilirinin + bulunduğu yer sunucu koduna yazılır. Bu seçenekle öntanımlı yol + değiştirilmiş olur. Örnek:<br /> + <code>--with-suexec-bin=/usr/sbin/suexec</code></dd> + + <dt><code>--with-suexec-caller=<em>KULLANICI</em></code></dt> + + <dd>Normalde Apache’nin aidiyetinde çalıştığı <a + href="mod/mpm_common.html#user">kullanıcı</a>dır. Bu, bu programı + çalıştırmasına izin verilen tek kullanıcıdır.</dd> + + <dt><code>--with-suexec-userdir=<em>DİZİN</em></code></dt> + + <dd><p>Kullanıcıların ev dizinleri altında suEXEC’in erişmesine izin + verilen alt dizinin yerini tanımlar. Bu dizin altında suEXEC + kullanıcısı tarafından çalıştırılacak tüm programlar "güvenilir" + olmalıdır. Eğer “basit” bir <directive module="mod_userdir" + >UserDir</directive> yönergesi kullanıyorsanız ( içinde “*” + bulunmayan), bunun aynı dizin olması gerekir. Eğer burada belirtilen + dizin, <code>passwd</code> dosyasında kullanıcı için belirtilmiş + dizinin altında <directive module="mod_userdir">UserDir</directive> + yönergesinde belirtilen dizin olmadığı takdirde suEXEC işini + gerektiği gibi yapmayacaktır. Öntanımlı değer + <code>public_html</code>’dir.</p> + + <p>Eğer, sanal konaklarınızın herbiri farklı <directive + module="mod_userdir">UserDir</directive> yönergeleri içeriyorsa + burada belirtilecek dizinin üst dizininin hepsinde aynı olması + gerekir. <strong>Aksi takdirde, "~<em><code>kullanıcı</code></em>" + istekleri düzgün çalışmayacaktır.</strong></p></dd> + + <dt><code>--with-suexec-docroot=<em>DİZİN</em></code></dt> + + <dd>Apache için belge kök dizinini belirler. Bu, (<directive + module="mod_userdir" >UserDir</directive>’lardan başka) suEXEC için + kullanılacak tek hiyerarşi olacaktır. Öntanımlı dizin sonuna + "<code>/htdocs</code>" eklenmiş <code>--datadir</code> dizinidir. + Yani, seçeneği "<code>--datadir=/home/apache</code>" olarak + belirtmişseniz suEXEC çalıştırıcısı için belge kök dizini + "<code>/home/apache/htdocs</code>" olur.</dd> + + <dt><code>--with-suexec-uidmin=<em>UID</em></code></dt> + + <dd>suEXEC kullanıcısının kullanıcı kimliği olarak izin verilen en + düşük değeri belirler. Çoğu sistemde bu ya 500’dür ya da 100; 100 + öntanımlıdır.</dd> + + <dt><code>--with-suexec-gidmin=<em>GID</em></code></dt> + + <dd>suEXEC kullanıcısının grup kimliği olarak izin verilen en düşük + değeri belirler. Çoğu sistemde bu 100 olup, seçeneğin de öntanımlı + değeridir.</dd> + + <dt><code>--with-suexec-logfile=<em>DOSYA</em></code></dt> + + <dd>suEXEC hareketlerinin ve hatalarının kaydedileceği günlük + dosyasının adını belirler (denetim ve hata ayıklama için + kullanışlıdır). Öntanımlı günlük dosyası ismi + "<code>suexec_log</code>" olup yeri (<code>--logfiledir</code> + seçeneği ile belirtilen) günlük dosyaları dizinidir.</dd> + + <dt><code>--with-suexec-safepath=<em>YOL</em></code></dt> + + <dd>CGI çalıştırılabilirlerine aktarılacak güvenilir <code>PATH</code> + ortam değişkeninin değerini tanımlar. + "<code>/usr/local/bin:/usr/bin:/bin</code>" öntanımlıdır.</dd> + </dl> + + <section> + <title>SuEXEC çalıştırıcısının derlenmesi ve kurulumu</title> + + <p>SuEXEC özelliğini <code>--enable-suexec</code> seçeneği ile + etkinleştirdiyseniz <code>make</code> komutunu verdiğinizde Apache + ile birlikte <code>suexec</code> çalıştırılabilir dosyası da + derlenecektir.</p> + + <p>Tüm bileşenler derlendikten sonra <code>make install</code> komutunu + vererek kurulumu tamamlayabilirsiniz. <code>suexec</code> + çalıştırılabilir dosyası <code>--sbindir</code> seçeneği ile + tanımlanan dizine kurulacaktır; öntanımlı yeri + <code>/usr/local/apache2/bin/</code> dizinidir.</p> + + <p>Kurulum adımında <strong><em>root yetkisine</em></strong> sahip + olmanız gerektiğini unutmayın. Çalıştırıcıya kullanıcı kimliğinin + atanabilmesi ve dosyanın sahibi olan kullanıcı kimliği ile + çalıştırılabilmesini mümkün kılan bitinin etkin kılınabilmesi için + kurulumun <code><em>root</em></code> tarafından yapılması + önemlidir.</p> + </section> + + <section> + <title>Paranoyak yetkilendirme</title> + + <p>SuEXEC çalıştırıcısı kendini çalıştıran kullanıcının + <program>configure</program> betiğine + <code>--with-suexec-caller</code> seçeneği ile belirtilen kullanıcı + olup olmadığına bakacaksa da, bu sınamanın da bir sistem veya + kütüphane çağrısı ile istismar edilmiş olma ihtimali gözardı + edilmemelidir. Bunun meydana gelmesini önlemek için ve genelde + yapıldığı gibi dosyanın izinlerini suEXEC çalıştırıcısı sadece Apache + sunucusunun aidiyetinde çalıştığı kullanıcı tarafından çalıştırılacak + şekilde ayarlayınız.</p> + + <p>Örneğin, sunucunuz şöyle yapılandırılmışsa:</p> + + <example> + User apache<br /> + Group apache-grup<br /> + </example> + + <p>Ve <program>suexec</program> çalıştırılabilir de + <code>/usr/local/apache2/bin/</code> dizinine kurulmuşsa şu komutları + vermelisiniz:</p> + + <example> + chgrp apache-grup /usr/local/apache2/bin/suexec<br /> + chmod 4750 /usr/local/apache2/bin/suexec<br /> + </example> + + <p>Böylece suEXEC çalıştırıcısını Apache’yi çalıştıran grubun + üyelerinden başkasının çalıştıramayacağından emin olabilirsiniz.</p> + </section> +</section> + +<section id="enable"> + <title>suEXEC’in etkin kılınması ve iptal edilmesi</title> + + <p>Apache başlatıldığı sırada <program>suexec</program> çalıştırıcısı + için <code>--sbindir</code> seçeneği ile tanımlanan dizine bakar + (seçeneğin öntanımlı değeri + <code>/usr/local/apache/sbin/suexec</code>’tir). Apache düzgün + yapılandırılmış bir suEXEC çalıştırıcısı bulduğu takdirde hata + günlüğüne şöyle bir ileti yazacaktır:</p> + +<example> + [notice] suEXEC mechanism enabled (wrapper: <var>/dosya/yolu/suexec</var>) +</example> + + <p>Sunucu başlatıldığında bu ileti yazılmazsa sunucu ya çalıştırıcı + programı umduğu yerde bulamamıştır ya da dosyanın <em>setuid</em> biti + <em>root</em> tarafından etkin kılınmamıştır.</p> + + <p>SuEXEC mekanizmasını etkin kılmak istediğiniz sunucu çalışmaktaysa + sunucuyu önce öldürmeli sonra yeniden başlatmalısınız. Basit bir + <code>HUP</code> veya <code>USR1</code> sinyali ile yeniden başlamasını + sağlamak yeterli olmayacaktır.</p> + + <p>SuEXEC mekanizmasını iptal etmek için ise <program>suexec</program> + dosyasını sildikten sonra Apache sunucusunu öldürüp yeniden + başlamalısınız.</p> +</section> + +<section id="usage"><title>SuEXEC’in kullanımı</title> + + <p>CGI programlarına yapılan isteklerin suEXEC çalıştırıcısı tarafından + yerine getirilebilmesi için sanal konağın bir <directive + module="mod_suexec">SuexecUserGroup</directive> yönergesi içermesi veya + isteğin <module>mod_userdir</module> tarafından işleme konulması + gerekir.</p> + + <p><strong>Sanal Konaklar:</strong><br />SuEXEC çalıştırıcısını farklı + bir kullanıcı ile etkin kılmanın tek yolu <directive + module="core">VirtualHost</directive> bölümleri içinde <directive + module="mod_suexec">SuexecUserGroup</directive> yönergesini + kullanmaktır. Bu yönergede ana sunucuyu çalıştıran kullanıcıdan farklı + bir kullanıcı belirterek ilgili sanal konak üzerinden CGI kaynakları + için yapılan tüm isteklerin belirtilen <em>kullanıcı</em> ve + <em>grup</em> tarafından çalıştırılması sağlanır. Bu yönergeyi + içermeyen sanal konaklar için ana sunucunun kullanıcısı + öntanımlıdır.</p> + + <p><strong>Kullanıcı dizinleri:</strong><br /> + <module>mod_userdir</module> tarafından işleme sokulan tüm istekler için + suEXEC çalıştırıcısı istek yapılan kullanıcı dizininin sahibinin + aidiyetinde çalıştırılacaktır. Bu özelliğin çalışması için tek + gereklilik, kullanıcının SuEXEC çalıştırıcısı için etkin kılınmış olması + ve çalıştırıcının yukarıdaki <a href="#model">güvenlik sınamalarından</a> + geçebilmesidir. Ayrıca, <code>--with-suexec-userdir</code> <a + href="#install">derleme</a> seçeneğinin açıklamasına da bakınız.</p> +</section> + +<section id="debug"><title>SuEXEC ve hata ayıklama</title> + + <p>SuEXEC çalıştırıcısı yukarıda değinildiği gibi günlük bilgilerini + <code>--with-suexec-logfile</code> seçeneği ile belirtilen dosyaya + yazacaktır. Çalıştırıcıyı doğru yapılandırarak kurduğunuzdan emin olmak + istiyorsanız, yolunda gitmeyen şeyler var mı diye bu günlük dosyasına + bakmayı ihmal etmeyin.</p> + +</section> + +<section id="jabberwock"> + <title>Uyarılar ve Örnekler</title> + + <p><strong>UYARI!</strong> Bu bölüm henüz bitmedi. Bu bölümün son hali + için <a + href="http://httpd.apache.org/docs/&httpd.docs;/suexec.html">çevrimiçi + belgelere</a> bakınız.</p> + + <p>SuEXEC çalıştırıcısından dolayı sunucu ayarlarına bazı sınırlamalar + getiren bir kaç önemli nokta mevcuttur. SuEXEC ile ilgili hata + bildiriminde bulunmadan önce bunlara bir göz atmalısınız.</p> + + <ul> + <li><strong>suEXEC ile ilgili önemli noktalar</strong></li> + + <li>Hiyerarşik sınırlamalar + + <p class="indent">Güvenlik ve verimlilik adına, tüm suEXEC + isteklerinin sanal konaklar için üst düzey belge kökünün altındaki + dosyalarla, kullanıcı dizinleri için ise üst düzey bireysel belge + köklerinin altındaki dosyalarla sınırlı kalması gerekir. Örneğin, + dört sanal konağınız varsa ve suEXEC çalıştırıcısının + getirilerinden faydalanmak istiyorsanız, sanal konaklarınızın belge + kök dizinlerini ana sunucunun belge kök dizininin altında kalacak + şekilde yapılandırmanız gerekir (örnek yolda).</p> + </li> + + <li>SuEXEC'in <code>PATH</code> ortam değişkeni + + <p class="indent">Bunu değiştirmek tehlikeli olabilir. Bu değişkende + tanımladığınız her yolun <strong>güvenli</strong> bir dizini işaret + ettiğinden emin olmalısınız. Başkalarının oralarda bir truva atı + çalıştırmasını istemiyorsanız buna çok dikkat ediniz.</p> + </li> + + <li>SuEXEC kodunda değişiklik + + <p class="indent">Gerçekte ne yaptığınızı bilmiyorsanız bu, + <strong>büyük bir sorun</strong> olabilir. Böyle şeyler yapmaktan + mümkün olduğunca uzak durmalısınız.</p> + </li> + </ul> + +</section> + +</manualpage> Propchange: httpd/httpd/branches/2.2.x/docs/manual/suexec.xml.tr ------------------------------------------------------------------------------ svn:eol-style = native
|